English

Οι μεγάλες πτώσεις του Bitcoin: Τι ακολούθησε το 2011, 2018 και 2022;

Το Bitcoin επέστρεψε από τρεις καταρρεύσεις, αλλά όσοι βρέθηκαν στη μέση δεν είχαν όλοι την ίδια κατάληξη.

4 - 7'
Μεταλλικό νόμισμα Bitcoin με τρεις ρωγμές που ενώνονται από φωτεινό ψηφιακό κώδικα.
Bitcoin (BTC) σήμερα 55.431 € +0,9% σε 24 ώρες Τιμή και διάγραμμα

Το Bitcoin ξεπέρασε τα προηγούμενα ιστορικά υψηλά του μετά τις καταρρεύσεις του 2011, του 2018 και του 2022, έχοντας χάσει περίπου 94%, 84% και 78% αντίστοιχα. Η επιστροφή χρειάστηκε από περίπου 20 μήνες έως σχεδόν τρία χρόνια. Αυτή είναι η ιστορική καταγραφή, όχι εγγύηση ότι κάθε επόμενη πτώση θα έχει την ίδια κατάληξη.

Σκεφτείτε, όμως, τη διαφορά ανάμεσα στο «επέστρεψε η τιμή» και στο «πήρα πίσω τα χρήματά μου». Για κάποιον με Bitcoin σε ανταλλακτήριο που κατέρρευσε, το νέο ρεκόρ μπορούσε να είναι απλώς ένας αριθμός στην οθόνη.

Πόσο έπεσε το Bitcoin και πότε επέστρεψε;

Και στις τρεις περιπτώσεις, η υπέρβαση της προηγούμενης κορυφής μετρήθηκε σε χρόνια, όχι σε εβδομάδες.

  1. 2011 έως Φεβρουάριο 2013 Από περίπου 32 δολάρια τον Ιούνιο στα 2 δολάρια το φθινόπωρο, πτώση περίπου 94%. Επιστροφή πάνω από την κορυφή έπειτα από περίπου 20 μήνες.
  2. Δεκέμβριος 2017 έως τέλη 2020 Από περίπου 19.800 στα 3.100–3.200 δολάρια τον Δεκέμβριο του 2018, πτώση περίπου 84%. Νέο υψηλό σχεδόν τρία χρόνια μετά την προηγούμενη κορυφή.
  3. Νοέμβριος 2021 έως Μάρτιο 2024 Από σχεδόν 69.000 σε περίπου 15.500 δολάρια τον Νοέμβριο του 2022, πτώση περίπου 78%. Πρώτη υπέρβαση του προηγούμενου ρεκόρ στις 5 Μαρτίου 2024, περίπου 28 μήνες αργότερα.

Οι τιμές είναι προσεγγιστικές: διαφέρουν ανά ανταλλακτήριο, ενώ μια ενδοημερήσια συναλλαγή δεν συγκρίνεται πάντα με το ημερήσιο κλείσιμο. Επίσης, το 84% της περιόδου 2017–2018 δεν είναι η ημερολογιακή απώλεια του 2018, που ήταν περίπου 73%.

Τι συνέβη στην πρώτη μεγάλη κατάρρευση του 2011;

Το 2011 κατέρρευσε μια μικρή αγορά, εξαρτημένη σε μεγάλο βαθμό από το Mt. Gox. Από πολύ χαμηλότερα του ενός δολαρίου, το Bitcoin έφτασε περίπου στα 31,91 δολάρια στις 8 Ιουνίου, πριν υποχωρήσει κοντά στα 2 δολάρια το φθινόπωρο.

Το Mt. Gox, που ίδρυσε ο Jed McCaleb και αργότερα διαχειρίστηκε ο Mark Karpelès, βρέθηκε στο επίκεντρο παραβίασης ασφαλείας τον Ιούνιο. Δόλιες συναλλαγές εμφάνισαν στιγμιαία τιμή ενός σεντ και εκτέθηκαν στοιχεία λογαριασμών, όπως κατέγραψε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Οι πηγές τοποθετούν το περιστατικό στις 19 ή 20 Ιουνίου.

Το ένα σεντ δεν ήταν ο γενικός πυθμένας του Bitcoin. Ήταν στιγμιαία, χειραγωγημένη τιμή συγκεκριμένου ανταλλακτηρίου, διαφορετική από την παρατεταμένη πτώση προς τα 2 δολάρια. Οι μεταγενέστερες αμερικανικές κατηγορίες του 2023 κατά δύο Ρώσων για χωριστή κλοπή, με φερόμενη έναρξη γύρω στον Σεπτέμβριο του 2011, δεν πρέπει να συγχέονται αυτόματα με εκείνο το συμβάν.

Τον Φεβρουάριο του 2013 το Mt. Gox κατέγραψε τιμή πάνω από 33 δολάρια και στις 27 Νοεμβρίου το Reuters ανέφερε υπέρβαση των 1.000 δολαρίων εκεί. Στο μεταξύ είχαν εμφανιστεί τα BTC China, Bitstamp και η υπηρεσία στοιχηματισμού Satoshi Dice.

Η ανάπτυξη δεν θεράπευσε τον κίνδυνο φύλαξης. Τον Φεβρουάριο του 2014 το Mt. Gox σταμάτησε αναλήψεις και στις 28 Φεβρουαρίου κατέθεσε αίτηση πτώχευσης, αναφέροντας απώλεια περίπου 850.000 Bitcoin, εκ των οποίων περίπου 750.000 πελατών.

Γιατί η ανάκαμψη μετά το 2018 δεν ήταν ευθεία γραμμή;

Η πτώση του 2018 ακολούθησε την έξαρση του ενδιαφέροντος ιδιωτών και των αρχικών προσφορών νομισμάτων (ICOs), δηλαδή πωλήσεων νέων ψηφιακών tokens για άντληση κεφαλαίων. Η υποχώρηση της κερδοσκοπίας συνέπεσε με ρυθμιστικές ανησυχίες και φόβους για την ασφάλεια των ανταλλακτηρίων.

Η κλοπή περίπου 530 εκατ. δολαρίων από το Coincheck αφορούσε άλλα περιουσιακά στοιχεία, όχι Bitcoin, αλλά κλόνισε την εμπιστοσύνη στην υποδομή. Αργότερα, αναλυτές που επικαλούνταν το Reuters συνέδεαν τις πωλήσεις με καθυστερήσεις αμερικανικών επενδυτικών προϊόντων και έρευνες της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς των ΗΠΑ (SEC). Ήταν ερμηνείες της εποχής, όχι απόδειξη μίας μοναδικής αιτίας.

Το Bitcoin πλησίασε τα 14.000 δολάρια τον Ιούνιο του 2019, αλλά έκλεισε τη χρονιά περίπου στα 7.200. Ακολούθησε η απότομη πτώση του Μαρτίου του 2020 με την πανδημία. Η μετέπειτα άνοδος συνέπεσε με μειώσεις επιτοκίων, οικονομική στήριξη και αυξημένο επενδυτικό ενδιαφέρον, χωρίς να μπορούμε να απομονώσουμε τη συμβολή καθενός.

Στις 30 Νοεμβρίου 2020 το Bloomberg κατέγραψε περίπου 19.857 δολάρια, νέο υψηλό στη δική του σειρά δεδομένων. Στο τέλος της χρονιάς η τιμή ήταν περίπου 29.000 δολάρια. Η συνολική χρηματιστηριακή αξία είχε ήδη σημειώσει ρεκόρ νωρίτερα, επειδή κυκλοφορούσαν περισσότερα Bitcoin: άλλο κεφαλαιοποίηση, άλλο τιμή ανά νόμισμα.

Τι άλλαξε μετά την κρίση του 2022;

Το 2022 συνδυάστηκαν η αύξηση των αμερικανικών επιτοκίων και οι αλυσιδωτές καταρρεύσεις επιχειρήσεων κρυπτονομισμάτων. Η Federal Reserve αύξανε επιθετικά τα επιτόκια για τον πληθωρισμό, πιέζοντας παράλληλα περιουσιακά στοιχεία υψηλού κινδύνου.

Τον Μάιο, το αλγοριθμικό stablecoin TerraUSD, σχεδιασμένο να ακολουθεί το δολάριο μέσω μηχανισμού και όχι απλώς αποθεματικών, έχασε τη σύνδεσή του. Το Luna κατέρρευσε, ακολούθησαν το επενδυτικό κεφάλαιο Three Arrows Capital και η πτώχευση της Celsius. Δεν ήταν Bitcoin, αλλά οι διασυνδεδεμένες επενδύσεις και πιστώσεις μετέδωσαν τη ζημιά.

Τον Νοέμβριο κατέρρευσαν η FTX και η συνδεδεμένη Alameda Research του Sam Bankman-Fried. Η FTX υπέβαλε αίτηση πτώχευσης στις 11 Νοεμβρίου· στις 21 Νοεμβρίου μία σειρά δεδομένων κατέγραψε Bitcoin περίπου στα 15.480 δολάρια. Ο Bankman-Fried καταδικάστηκε στις 28 Μαρτίου 2024 σε 25 χρόνια φυλάκισης για απάτη και συνωμοσία.

Από κάτω των 17.000 δολαρίων στην αρχή του 2023, το Bitcoin έφτασε να υπερβεί στιγμιαία το προηγούμενο ρεκόρ στις 5 Μαρτίου 2024. Είχε προηγηθεί η έγκριση αμερικανικών διαπραγματεύσιμων προϊόντων άμεσης έκθεσης σε Bitcoin, γνωστών ως spot Bitcoin ETFs, στις 10 Ιανουαρίου, μετά και τη δικαστική υπόθεση της Grayscale.

Το Associated Press μετέφερε εκτίμηση καθαρών εισροών 7,5 δισ. δολαρίων έως την πρώτη εβδομάδα του Μαρτίου. Η σύμπτωση με την άνοδο δεν μετρά από μόνη της την αιτιώδη επίδραση. Ούτε η άνοδος αποκατέστησε αυτομάτως τους πελάτες της FTX: οι απαιτήσεις αποτιμήθηκαν στις τιμές της πτώχευσης, όχι απαραίτητα στην αξία επιστροφής ίδιου αριθμού νομισμάτων.

Η άποψή μας για το «πάντα επιστρέφει»

Θεωρούμε ότι οι τρεις ανακάμψεις τεκμηριώνουν αντοχή, όχι μηχανισμό εγγυημένου κέρδους. Η χρεοκοπία ενός ανταλλακτηρίου δεν ισοδυναμεί με διακοπή του δικτύου Bitcoin, αλλά αυτή η διάκριση δεν επιστρέφει χαμένα χρήματα.

Υπάρχει επίσης προβλέψιμη έκδοση: η περιοδική υποδιαίρεση της ανταμοιβής ανά block (halving) τη μείωσε από 50 Bitcoin σε 25 το 2012, 12,5 το 2016, 6,25 το 2020 και 3,125 το 2024. Περιορισμένη νέα προσφορά μπορεί να βοηθά όταν αυξάνεται η ζήτηση. Δεν την εξασφαλίζει. Άλλωστε, το ρεκόρ του 2024 προηγήθηκε του halving.

Η μελέτη της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών για τον Αύγουστο 2015–Δεκέμβριο 2022 εκτίμησε ότι η πλειονότητα χρηστών εφαρμογών στις περισσότερες οικονομίες είχε ζημιές από Bitcoin. Πρόκειται για εκτίμηση συγκεκριμένων δεδομένων, αλλά χαλάει την εύκολη ιστορία ότι «τελικά κέρδισαν όλοι».

Και η συνέχεια; Σύμφωνα με στοιχεία Coinbase που επικαλέστηκε το AP, το Bitcoin έφτασε περίπου στα 126.210,50 δολάρια στις 6 Οκτωβρίου 2025. Αναφορά αγοράς έδωσε κλείσιμο περίπου 58.810 δολαρίων στις 20 Νοεμβρίου 2026, ενώ καταγραφή βάσει CoinGecko έδειχνε περίπου 57.000 την επομένη. Στιγμιότυπα, όχι επιβεβαιωμένος πυθμένας.

Για τον Έλληνα αναγνώστη, η επιστροφή σε ονομαστικό ρεκόρ δολαρίου δεν αφαιρεί προμήθειες, φόρους, πληθωρισμό ή ζημιές από αναγκαστικές πωλήσεις. Θα αλλάζαμε εκτίμηση για τους κινδύνους με νέα στοιχεία για τη λειτουργία του δικτύου, τη ζήτηση και την ασφάλεια των υποδομών, όχι επειδή επαναλήφθηκε ένα γνώριμο διάγραμμα.

Συχνές ερωτήσεις

Ποια πτώση ήταν η μεγαλύτερη;

Από τις τρεις, εκείνη του 2011, περίπου 94%, σε πολύ μικρότερη και λιγότερο συγκρίσιμη αγορά.

Ανάκαμψη σημαίνει ότι αποζημιώθηκαν όλοι;

Όχι. Η υπέρβαση μιας προηγούμενης τιμής δεν αποκαθιστά χαμένα νομίσματα, ρευστοποιημένες θέσεις ή απαιτήσεις πτώχευσης.

Εγγυώνται οι προηγούμενες ανακάμψεις την επόμενη;

Όχι. Τρεις ιστορικές περιπτώσεις δεν αποτελούν μοντέλο πρόβλεψης ούτε καθορίζουν χρόνο επιστροφής.

Βαθμολογίστε μας!

Η βαθμολογία σας και τα σχόλιά σας είναι πολύτιμα για να βελτιώσουμε την εμπειρία σας στον ιστότοπό μας.

(0 ψήφοι)