Τι είναι οι απάτες στα crypto;
Με λίγα λόγια
Οι απάτες στα crypto είναι σκόπιμες εξαπατήσεις με στόχο την κλοπή χρημάτων, κρυπτονομισμάτων ή στοιχείων πρόσβασης, μέσα από ψεύτικες επενδύσεις, παραπλανητικά μηνύματα και κακόβουλες εφαρμογές.
Σου στέλνει μήνυμα η «υποστήριξη» του πορτοφολιού σου και ζητά να επιβεβαιώσεις τα στοιχεία σου: ποιος βρίσκεται στην άλλη άκρη; Στις απάτες με κρυπτονομίσματα (crypto scams), ο δράστης συχνά δεν χρειάζεται να παραβιάσει κάποιο σύστημα. Σε πείθει να του ανοίξεις εσύ την πόρτα.
Φαντάσου κάποιον που φοράει στολή τεχνικού για να μπει στο σπίτι σου. Στα crypto, η «στολή» μπορεί να είναι ένα αντίγραφο γνωστού ανταλλακτηρίου, ένας ψεύτικος λογαριασμός στα κοινωνικά δίκτυα ή μια εφαρμογή που εμφανίζει ανύπαρκτα κέρδη. Βάζεις χρήματα, βλέπεις το υπόλοιπο να ανεβαίνει, αλλά όταν ζητάς ανάληψη εμφανίζεται ένας δήθεν φόρος που πρέπει πρώτα να πληρώσεις.
Άλλες μορφές είναι το ηλεκτρονικό ψάρεμα (phishing), που αποσπά κωδικούς ή τη φράση ανάκτησης (seed phrase), και τα σχήματα Ponzi, όπου οι νεότερες καταθέσεις χρηματοδοτούν πληρωμές προς παλαιότερους συμμετέχοντες. Σε ένα rug pull, οι δημιουργοί ενός project μπορεί να αποσύρουν τη ρευστότητα και να εγκαταλείψουν τους κατόχους του token.
Γιατί έχει σημασία
Οι επιβεβαιωμένες μεταφορές σε ένα blockchain συνήθως δεν ακυρώνονται όπως μια τραπεζική πληρωμή που εκκρεμεί. Αν στείλεις crypto σε απατεώνα, δεν υπάρχει κάποιος κεντρικός διαχειριστής που εγγυάται την επιστροφή τους. Επίσης, μια κακόβουλη έγκριση μπορεί να επιτρέψει σε εφαρμογή να μεταφέρει συγκεκριμένα token από το πορτοφόλι σου, χωρίς να γνωρίζει το ιδιωτικό σου κλειδί.
Εμείς θεωρούμε κρίσιμη τη διάκριση: η πτώση της τιμής ή η αποτυχία ενός project δεν αποδεικνύει από μόνη της απάτη. Η σκόπιμη παραπλάνηση και η κλοπή είναι διαφορετικά πράγματα από τον επενδυτικό κίνδυνο.
Τι να προσέξεις
Υποσχέσεις εγγυημένου κέρδους, πίεση να δράσεις αμέσως και αιτήματα για μυστικά στοιχεία είναι σοβαρές ενδείξεις κινδύνου. Μην κοινοποιείς seed phrase ή ιδιωτικό κλειδί σε «υποστήριξη», φόρμες ή συνομιλίες. Έλεγχε τη διεύθυνση της ιστοσελίδας από ανεξάρτητη διαδρομή και διάβαζε τι εγκρίνεις στο πορτοφόλι σου.
Αν υποψιάζεσαι απάτη, σταμάτησε τις πληρωμές και κράτησε μηνύματα, διευθύνσεις πορτοφολιών και αναγνωριστικά συναλλαγών. Επικοινώνησε με το ανταλλακτήριο που χρησιμοποίησες και τις αρμόδιες διωκτικές αρχές. Πρόσεξε επίσης όσους υπόσχονται «σίγουρη ανάκτηση» έναντι προκαταβολής: μπορεί να επιχειρούν δεύτερη εξαπάτηση.