Τι είναι το vesting;
Με λίγα λόγια
Το vesting είναι το πρόγραμμα με το οποίο κάποιος αποκτά σταδιακά δικαίωμα σε token που του έχουν κατανεμηθεί, αντί να μπορεί να τα διαθέσει όλα αμέσως. Συνήθως συνδέεται με χρόνο ή συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Σκεφτείτε ένα μπόνους στη δουλειά που δεν το παίρνετε ολόκληρο την πρώτη μέρα, αλλά τμηματικά όσο παραμένετε στην εταιρεία. Αντίστοιχα, μια ομάδα ανάπτυξης ή ένας πρώιμος χρηματοδότης μπορεί να δικαιούται token ενός project, χωρίς να μπορεί να τα μεταφέρει ή να τα πουλήσει αμέσως. Το vesting καθορίζει πότε και υπό ποιους όρους αποκτά πρόσβαση σε αυτά.
Συχνά συναντάμε μια αρχική περίοδο αναμονής, το cliff. Μέχρι να ολοκληρωθεί, δεν κατοχυρώνεται κανένα μέρος της συγκεκριμένης κατανομής. Στο τέλος της μπορεί να κατοχυρώνεται ένα συγκεντρωμένο ποσό ή να ξεκινά τότε η σταδιακή κατοχύρωση, ανάλογα με τους όρους.
Για παράδειγμα, φανταστείτε μια κατανομή 1.200 token με cliff έξι μηνών και, κατόπιν, κατοχύρωση 100 token τον μήνα για δώδεκα μήνες. Στο συγκεκριμένο υποθετικό πρόγραμμα, ο δικαιούχος δεν λαμβάνει τίποτα κατά το cliff. Έπειτα αποκτά δικαίωμα σε κάθε μηνιαία δόση. Άλλα προγράμματα απελευθερώνουν token καθημερινά ή σε μεγαλύτερες δόσεις.
Γιατί έχει σημασία
Ο στόχος είναι συνήθως να υπάρχουν κίνητρα για μακροχρόνια συμμετοχή και να αποφεύγεται η άμεση διάθεση ολόκληρων κατανομών. Εμείς θεωρούμε χρήσιμο να κοιτάμε το πρόγραμμα vesting μαζί με το ποιος κατέχει τα token: άλλο μια κατανομή μοιρασμένη σε πολλούς και άλλο ένα μεγάλο ποσοστό συγκεντρωμένο σε λίγα χέρια.
Για όποιον κατέχει το ίδιο token, οι ημερομηνίες έχουν ενδιαφέρον επειδή περισσότερα token μπορεί να γίνουν διαθέσιμα για κυκλοφορία. Το ξεκλείδωμα δεν σημαίνει αυτόματα πώληση, ούτε προδικάζει την κίνηση της τιμής. Το vesting περιγράφει το συνολικό πρόγραμμα, ενώ το token unlock είναι ένα επιμέρους ξεκλείδωμα.
Τι να προσέξεις
Οι όροι έχουν μεγαλύτερη σημασία από την ταμπέλα. Ελέγχουμε πότε αρχίζει η κατοχύρωση, τι συμβαίνει μετά το cliff και αν κάποιος χάνει τα μη κατοχυρωμένα token όταν αποχωρήσει από την ομάδα.
Η διαδικασία μπορεί να εκτελείται από ένα έξυπνο συμβόλαιο (smart contract) ή να βασίζεται σε συμφωνία και χειροκίνητες διανομές. Ένα χρονοδιάγραμμα στο site δεν αποδεικνύει ότι τα token είναι τεχνικά κλειδωμένα. Χρειάζεται επίσης έλεγχος για το ποιος μπορεί να αλλάξει τους όρους ή να διακόψει τη διανομή.