Μετοχές χωρίς λήξη: η CFTC ανοίγει την πόρτα στα perpetual futures
Τα συμβόλαια που έμαθε η αγορά των crypto περνούν στις αμερικανικές μετοχές, μαζί με τη μόχλευση και τις δικαστικές κόντρες.
Η αμερικανική Επιτροπή Συναλλαγών σε Συμβόλαια Μελλοντικής Εκπλήρωσης (CFTC) άνοιξε στις 3 Νοεμβρίου 2026 τον δρόμο για διαπραγμάτευση συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης χωρίς λήξη (perpetual futures) σε μεμονωμένες μετοχές, σε εποπτευόμενα αμερικανικά χρηματιστήρια. Τα λεγόμενα «Equity Perps» μεταφέρουν έναν μηχανισμό γνώριμο από τα crypto στην αγορά μετοχών, με κοινή εποπτεία CFTC και Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς των ΗΠΑ (SEC), αλλά και αντιδράσεις για τη μόχλευση και τη νομική τους ταξινόμηση.
Τι ενέκρινε η CFTC για τα perpetual futures μετοχών;
Τα συμβόλαια θεωρήθηκαν εγκεκριμένα βάσει του Κανονισμού 40.3, ο οποίος προβλέπει περίοδο ελέγχου 45 ημερών για νέα προϊόντα. Ο πρόεδρος της CFTC, Michael S. Selig, τα κατέταξε στα παράγωγα μελλοντικής εκπλήρωσης επί τίτλων (security futures), ενεργοποιώντας το κοινό πλαίσιο των δύο εποπτικών αρχών.
Δεν μπορεί, επομένως, οποιαδήποτε πλατφόρμα να τα προσφέρει. Απαιτείται ο σχετικός χαρακτηρισμός οργανωμένης αγοράς από την CFTC και η προβλεπόμενη εγγραφή στη SEC για αυτά τα προϊόντα. Η ανακοίνωση δεν κατονομάζει χρηματιστήριο, συγκεκριμένα συμβόλαια ή ημερομηνία έναρξης. Άλλο το ρυθμιστικό πράσινο φως και άλλο το πότε θα ξεκινήσει κάθε αγορά.
Σύμφωνα με το Bitcoin Magazine, η κίνηση ακολουθεί την έγκριση του bitcoin perpetual BTCPERP της Kalshi στις 29 Μαΐου. Η ίδια πλατφόρμα πρόσθεσε perpetuals χρυσού και ασημιού τον Σεπτέμβριο.
Πώς λειτουργούν τα συμβόλαια μετοχών χωρίς λήξη;
Τα perpetual futures δίνουν έκθεση στην τιμή μιας μετοχής χωρίς προκαθορισμένη ημερομηνία λήξης και χωρίς αγορά της ίδιας της μετοχής. Ο κάτοχος δεν αποκτά μερίσματα ή δικαίωμα ψήφου, όπως επισημαίνει η Better Markets.
Για να παραμένει η τιμή του συμβολαίου κοντά στην υποκείμενη μετοχή, ανταλλάσσονται περιοδικές πληρωμές χρηματοδότησης (funding payments) μεταξύ αγοραστών και πωλητών. Στον σχεδιασμό που κατέθεσε η Coinbase Derivatives, όταν το συμβόλαιο διαπραγματεύεται ακριβότερα από τη μετοχή, οι αγοραστές πληρώνουν τους πωλητές, με χρέωση έως 0,10% ανά ώρα.
Σκεφτείτε το σαν μια θέση που δεν έχει ημερομηνία επιστροφής, αλλά μπορεί να έχει συνεχιζόμενο κόστος παραμονής. Το «χωρίς λήξη» δεν σημαίνει «χωρίς κόστος».
Όπως αναφέρει το BeInCrypto, η κατάθεση της Kalshi στις 18 Σεπτεμβρίου περιλαμβάνει 58 συμβόλαια: 55 μετοχές, μεταξύ τους Apple, Tesla, Nvidia και Microsoft, τις αμερικανικές μετοχές της Alibaba και δύο επενδυτικά κεφάλαια που παρακολουθούν τους S&P 500 και Nasdaq-100. Το προβλεπόμενο ωράριο εκτείνεται από το βράδυ της Κυριακής έως το απόγευμα της Παρασκευής, σε ώρα Ανατολικής Ακτής ΗΠΑ.
Πού βρίσκεται ο κίνδυνος της μόχλευσης;
Η μόχλευση επιτρέπει μεγαλύτερη έκθεση από το κεφάλαιο που καταθέτει ο συναλλασσόμενος, αλλά επιταχύνει και τις απώλειες. Το BeInCrypto αναφέρει ότι ο σχεδιασμός της Kalshi επιτρέπει θέση με αρχικό περιθώριο ασφάλισης (margin) 15,5% της αξίας της.
Η Better Markets προειδοποιεί για αυτόματες ρευστοποιήσεις σε απότομες πτώσεις. Στο παράδειγμά της, υποχώρηση 20% εξανεμίζει το κεφάλαιο μιας θέσης με πενταπλάσια μόχλευση. Η θέση μπορεί συνεπώς να κλείσει αναγκαστικά πολύ πριν ο κάτοχός της αποφασίσει ότι θέλει να αποχωρήσει.
Γιατί η έγκριση προκαλεί δικαστικές αντιδράσεις;
Η νομική διαφωνία αφορά και το αν αυτά τα προϊόντα είναι πράγματι futures. Η CME Group έχει ήδη προσφύγει κατά της CFTC για την έγκριση των crypto perpetuals, υποστηρίζοντας ότι η ανταλλαγή πληρωμών χρηματοδότησης τα καθιστά συμβάσεις ανταλλαγής (swaps). Η υπόθεση εκκρεμεί.
Σε μεταγενέστερη κάλυψη της 3ης Νοεμβρίου, το Crypto Briefing ανέφερε επίσης προσφυγή ομάδας που υποστηρίζεται από Cboe και Citadel κατά της έγκρισης των stock perpetuals, χωρίς περαιτέρω λεπτομέρειες στο διαθέσιμο δημοσίευμα.
Τι σημαίνει για την αγορά και τον Έλληνα αναγνώστη;
Η εξέλιξη μεταφέρει προϊόντα των υπεράκτιων αγορών σε αμερικανικό εποπτευόμενο περιβάλλον, όχι όμως αυτομάτως και στο ελληνικό επενδυτικό κοινό. Οι πηγές δεν αναφέρουν όρους πρόσβασης για κατοίκους Ελλάδας.
Εμείς θεωρούμε θετικό να υπάρχουν κανόνες περιθωρίου, εκκαθάρισης και εποπτείας γύρω από τέτοια συμβόλαια. Δεν μπερδεύουμε όμως την εποπτεία με την προστασία από ζημιές. Το ουσιαστικό τεστ θα είναι αν η δραστηριότητα μετακινηθεί πράγματι στις εποπτευόμενες αγορές και πώς θα λειτουργήσουν οι μηχανισμοί τους όταν αυξηθεί η μεταβλητότητα.