Τι είναι το hash;

Σκεφτείτε ένα αρχείο με όλες τις συναλλαγές μιας ημέρας: πώς ελέγχουμε αν κάποιος άλλαξε έστω και ένα ψηφίο, χωρίς να συγκρίνουμε κάθε γραμμή; Περνάμε τα δεδομένα από μια κρυπτογραφική συνάρτηση κατακερματισμού (hash function) και συγκρίνουμε το αποτέλεσμα με το αρχικό τους αποτύπωμα.

Η ίδια συνάρτηση, με ακριβώς τα ίδια δεδομένα, δίνει πάντα το ίδιο hash. Αν αλλάξει ακόμη και ένας χαρακτήρας, το αποτέλεσμα συνήθως μοιάζει εντελώς διαφορετικό. Είτε επεξεργαστούμε μία λέξη είτε ένα μεγάλο αρχείο, το μήκος του αποτελέσματος παραμένει σταθερό για τον συγκεκριμένο αλγόριθμο. Ο κατακερματισμός δεν κόβει το αρχείο σε κομμάτια, παρά την εντύπωση που ίσως δίνει η ελληνική λέξη.

Το hash λειτουργεί σαν αποτύπωμα, όχι σαν φωτοτυπία: μας βοηθά να ελέγξουμε τα δεδομένα, αλλά δεν μας επιτρέπει να ανακατασκευάσουμε το αρχικό περιεχόμενο. Στις ασφαλείς κρυπτογραφικές συναρτήσεις, η εύρεση δεδομένων που παράγουν ένα συγκεκριμένο hash είναι υπολογιστικά εξαιρετικά δύσκολη.

Γιατί έχει σημασία

Στο blockchain, κάθε block περιλαμβάνει αναφορά στο hash του προηγούμενου. Αν κάποιος πειράξει παλιότερα δεδομένα, αλλάζουν τα σχετικά hashes και η σύνδεση δεν συμφωνεί πλέον. Θεωρούμε αυτή τη δυνατότητα ελέγχου βασικό πλεονέκτημα της τεχνολογίας, αλλά η ασφάλεια δεν στηρίζεται μόνο στα hashes: χρειάζονται και οι κανόνες με τους οποίους το δίκτυο αποδέχεται τα blocks.

Στο Bitcoin, οι εξορύκτες δοκιμάζουν διαφορετικά δεδομένα στην επικεφαλίδα ενός block, αναζητώντας hash που να ικανοποιεί τον στόχο δυσκολίας του δικτύου. Στην καθημερινή χρήση, θα συναντήσετε επίσης το hash συναλλαγής, ή TXID: το αναγνωριστικό που χρησιμοποιείτε για να εντοπίσετε μια συναλλαγή σε έναν εξερευνητή blockchain (block explorer).

Τι να προσέξεις

Το hashing δεν είναι κρυπτογράφηση με δυνατότητα αποκρυπτογράφησης. Επίσης, δεν εγγυάται ότι τα αρχικά δεδομένα είναι αληθινά: ένα ψεύτικο έγγραφο έχει κι αυτό hash. Δύο διαφορετικά σύνολα δεδομένων μπορούν θεωρητικά να δώσουν ίδιο αποτέλεσμα, κάτι που λέγεται σύγκρουση (collision). Οι ασφαλείς αλγόριθμοι σχεδιάζονται ώστε η εύρεση τέτοιων συγκρούσεων να είναι πρακτικά ανέφικτη.

Τέλος, ένα TXID δεν είναι ιδιωτικό κλειδί. Σε δημόσια δίκτυα, όποιος το γνωρίζει μπορεί να δει τα δημόσια στοιχεία της συναλλαγής, όχι όμως να αποκτήσει έτσι πρόσβαση στα νομίσματά σας.